Ψυχολογικές διαταραχές στα ζώα – Μύθος ή αλήθεια;

Της ΑΜΑΝΤΑΣ ΠΑΤΣΟΠΟΥΛΟΥ

Κι αν στην ψυχική μας υγεία, ακόμη και στον 21ο αιώνα, εξακολουθούμε να δίνουμε μειωμένη προσοχή και όχι τη φροντίδα που της αρμόζει, τι συμβαίνει αντίστοιχα με τις ψυχολογικές διαταραχές στα ζώα;

Είναι παρερμηνεία συμπτωμάτων ή, πραγματικά, τα ζώα μπορεί να υποφέρουν από κατάθλιψη, στρες, PTSD, ψυχαναγκασμούς και άλλες διαταραχές ψυχολογίας και συμπεριφοράς;

Η επιστήμη έχει αποδείξει ότι τα ζώα μπορούν να ασθενήσουν ψυχικά.

Είναι ιδιαίτερα σύνηθες στην περίπτωση που έχουν βιώσει κάποιο τραύμα ή δεν καλύπτονται επαρκώς οι ανάγκες τους ή, ακόμη χειρότερα, εάν τους στερείται η ελευθερία, όπως συμβαίνει στα άγρια ζώα που βρίσκονται σε αιχμαλωσία.

Με την ίδια ικανότητα που τα κατοικίδιά μας νιώθουν χαρά, έτσι ακριβώς είναι ικανά να νιώσουν και θλίψη, και αυτό μπορεί να ενταθεί τόσο ώστε να νοσήσουν από κατάθλιψη ή άλλες ψυχικές ασθένειες.

Ίσως να μην μπορούν να επικοινωνήσουν με ακρίβεια τα συναισθήματά τους και αυτό να μας μπερδεύει. Αφού ένα ζώο δεν μπορεί να ψυχαναλυθεί στον καναπέ του ειδικού και, παράλληλα, κάθε ζώο έχει ξεχωριστή προσωπικότητα και αντιδρά διαφορετικά σε καταστάσεις που βιώνει,αυτό θέτει το ζήτημα της αντικειμενικότητας και μιας έλλειψης μοτίβων που να διαμορφώνουν μια ακριβή διάγνωση.

κατάθλιψη ζώων

Συμπτώματα και επιπτώσεις

Πέρα από το γεγονός ότι δεν έχουμε τη δυνατότητα να συνομιλήσουμε με τα ζώα, είναι αναμφίβολα διακριτή και υπαρκτή η παρουσία άγχους και κατάθλιψηςσε αυτά, ακόμη και αν δεν είναι 100% συγκρίσιμη με την κλινική κατάθλιψη που παρουσιάζεται σε ανθρώπους.
Η κακοποίηση, ο βασανισμός και η απομόνωση είναι σίγουρα αιτίες για τη δημιουργία διαταραχών και συνοδεύονται από δεκάδες συμπτώματα και επιπτώσεις, όπως οι διαταραχές ύπνου, η προβληματική συμπεριφορά, η μειωμένη όρεξη, η απουσία συγκέντρωσης, η ξαφνική επιθετικότητα αλλά και ο αποπροσανατολισμός του ζώου και η έλλειψη ενδιαφέροντος για παιχνίδι ή τρέξιμο.

κατάθλιψη πτηνών

Η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, οι απότομες αλλαγές περιβάλλοντος αλλά και η μοναξιά είναι συχνά αιτίες βαθιάς θλίψης για έναν σκύλο.

Η αντιμετώπιση

Η αντιμετώπιση ξεκινά με απλές αλλά απαραίτητες ενέργειες ως προς το ζώο, όπως η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, η σωστή διατροφή, η έντονη και τρυφερή ενασχόληση μαζί του. Στην περίπτωση του σκύλου, ανεξαρτήτως ράτσας, αυτό περικλείει παιχνίδι και μεγάλη βόλτα καθημερινά.

Τα πουλιά, με τη σειρά τους, είτε από πλήξη είτε από φόβο και υπερεκμετάλλευση (παράνομη θήρευση και υπερβολική αφαίμαξη), παρουσίαζουν σημάδια κατάθλιψης, όπως σκασίματα φτερών,κάτι παρόμοιο με την τρικλοθυλομανία στους ανθρώπους (τράβηγμα τριχών).

γάτες με ocd

Οι οικόσιτες γάτες μπορούν και αυτές να παρουσιάσουν ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές, οι οποίες εντοπίζονται σε σημάδια όπως το ακόνισμα νυχιών στα έπιπλα, ο έντονος βηματισμός αλλά και η υπερβολική περιποίηση του σώματός τους.

Τα άλογα, αν στερηθούν την άσκηση και την ενεργητική ζωή για την οποία είναι προορισμένα, γίνονται αυτοκαταστροφικά από το άγχος και την πλήξη, μασώντας κομμάτια ξύλου και κλοτσώντας τοίχους σε επικίνδυνο βαθμό.

Οι χοίροι παρουσιάζουν ένα σύνδρομο που μοιάζει με την ανθρώπινη ανορεξία και ονομάζεται «Thin sow syndrome», ενώ κάποια ζώα όπως οι ελέφαντες, τα δελφίνια και τα ποντίκια εμφανίζουν έως και αυτοκτονική συμπεριφορά. Οι σκληρές συνθήκες διαβίωσης και εκπαίδευσης οδηγούν υγιή ζώα σε αυτοκτονία, όπως για παράδειγμα έχει σημειωθεί σε περιστατικά με ελέφαντες, οι οποίοι προκαλούν τον πνιγμό τους όταν δεν αντέχουν άλλο τους βασανισμούς τους.

Αν ένα ζώο δεν έχει φωνή να μιλήσει, τότε καλούμαστε εμείς να μιλήσουμε γι’ αυτό.
Ακόμη περισσότερο, οφείλουμε να είμαστε προσεκτικοί και παρατηρητικοί και να αντιμετωπίζουμε τον ρόλο του φροντιστή ενός κατοικιδίου με υπευθυνότητα.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ

Θεσσαλονίκη: Ένα σπιτάκι για τα αδεσποτάκια με… ονοματεπώνυμο

Σπιτάκια για τα αδεσποτάκια κινούνται στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και τα γνωρίζουν οι φιλόζωοι ακόμη και με το μικρό τους όνομα, αναμένεται να το...

Πώς να κόψεις τα νύχια του σκύλου σου

Αν έχεις σκύλο, πρέπει να ξέρεις πώς να κόψεις τα νύχια του. Για τους περισσότερους κηδεμόνες σκύλου, αλλά και για τα ίδια τα ζώα, η...

Κατοικίδια: Πόσο μειώνουν τον κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακά νοσήματα

Ένα κατοικίδιο μας βοηθά να είμαστε πιο υγιείς! Για παράδειγμα μικρότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακά νοσήματα έχουν οι γυναίκες που ζουν συντροφιά με σκύλο...

Εκπληκτικά γατόσπιτα τοποθετήθηκαν στο κέντρο της πόλης

Δεν υπάρχει τίποτα πιο όμορφο από νέους διαφορετικούς ανθρώπους που ενώνονται μαζί για έναν σκοπό με σεβασμό και διάθεση προσφοράς.  Η ιδέα είναι απλή. Κάθε...

Εριέττα Κούρκουλου: Ζήτησε αντί για δώρο γάμου οι καλεσμένοι να συμβάλουν στο Save a Greek Stray

Η Εριέττα Κούρκουλου-Λάτση λατρεύει τα ζώα και το αποδεικνύει με τη δημιουργία της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Save a Greek Stray (SGS). Το Save a Greek...