Ψυχολογικές διαταραχές στα ζώα – Μύθος ή αλήθεια;

Της ΑΜΑΝΤΑΣ ΠΑΤΣΟΠΟΥΛΟΥ

Κι αν στην ψυχική μας υγεία, ακόμη και στον 21ο αιώνα, εξακολουθούμε να δίνουμε μειωμένη προσοχή και όχι τη φροντίδα που της αρμόζει, τι συμβαίνει αντίστοιχα με τις ψυχολογικές διαταραχές στα ζώα;

Είναι παρερμηνεία συμπτωμάτων ή, πραγματικά, τα ζώα μπορεί να υποφέρουν από κατάθλιψη, στρες, PTSD, ψυχαναγκασμούς και άλλες διαταραχές ψυχολογίας και συμπεριφοράς;

Η επιστήμη έχει αποδείξει ότι τα ζώα μπορούν να ασθενήσουν ψυχικά.

Είναι ιδιαίτερα σύνηθες στην περίπτωση που έχουν βιώσει κάποιο τραύμα ή δεν καλύπτονται επαρκώς οι ανάγκες τους ή, ακόμη χειρότερα, εάν τους στερείται η ελευθερία, όπως συμβαίνει στα άγρια ζώα που βρίσκονται σε αιχμαλωσία.

Με την ίδια ικανότητα που τα κατοικίδιά μας νιώθουν χαρά, έτσι ακριβώς είναι ικανά να νιώσουν και θλίψη, και αυτό μπορεί να ενταθεί τόσο ώστε να νοσήσουν από κατάθλιψη ή άλλες ψυχικές ασθένειες.

Ίσως να μην μπορούν να επικοινωνήσουν με ακρίβεια τα συναισθήματά τους και αυτό να μας μπερδεύει. Αφού ένα ζώο δεν μπορεί να ψυχαναλυθεί στον καναπέ του ειδικού και, παράλληλα, κάθε ζώο έχει ξεχωριστή προσωπικότητα και αντιδρά διαφορετικά σε καταστάσεις που βιώνει,αυτό θέτει το ζήτημα της αντικειμενικότητας και μιας έλλειψης μοτίβων που να διαμορφώνουν μια ακριβή διάγνωση.

κατάθλιψη ζώων

Συμπτώματα και επιπτώσεις

Πέρα από το γεγονός ότι δεν έχουμε τη δυνατότητα να συνομιλήσουμε με τα ζώα, είναι αναμφίβολα διακριτή και υπαρκτή η παρουσία άγχους και κατάθλιψηςσε αυτά, ακόμη και αν δεν είναι 100% συγκρίσιμη με την κλινική κατάθλιψη που παρουσιάζεται σε ανθρώπους.
Η κακοποίηση, ο βασανισμός και η απομόνωση είναι σίγουρα αιτίες για τη δημιουργία διαταραχών και συνοδεύονται από δεκάδες συμπτώματα και επιπτώσεις, όπως οι διαταραχές ύπνου, η προβληματική συμπεριφορά, η μειωμένη όρεξη, η απουσία συγκέντρωσης, η ξαφνική επιθετικότητα αλλά και ο αποπροσανατολισμός του ζώου και η έλλειψη ενδιαφέροντος για παιχνίδι ή τρέξιμο.

κατάθλιψη πτηνών

Η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, οι απότομες αλλαγές περιβάλλοντος αλλά και η μοναξιά είναι συχνά αιτίες βαθιάς θλίψης για έναν σκύλο.

Η αντιμετώπιση

Η αντιμετώπιση ξεκινά με απλές αλλά απαραίτητες ενέργειες ως προς το ζώο, όπως η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, η σωστή διατροφή, η έντονη και τρυφερή ενασχόληση μαζί του. Στην περίπτωση του σκύλου, ανεξαρτήτως ράτσας, αυτό περικλείει παιχνίδι και μεγάλη βόλτα καθημερινά.

Τα πουλιά, με τη σειρά τους, είτε από πλήξη είτε από φόβο και υπερεκμετάλλευση (παράνομη θήρευση και υπερβολική αφαίμαξη), παρουσίαζουν σημάδια κατάθλιψης, όπως σκασίματα φτερών,κάτι παρόμοιο με την τρικλοθυλομανία στους ανθρώπους (τράβηγμα τριχών).

γάτες με ocd

Οι οικόσιτες γάτες μπορούν και αυτές να παρουσιάσουν ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές, οι οποίες εντοπίζονται σε σημάδια όπως το ακόνισμα νυχιών στα έπιπλα, ο έντονος βηματισμός αλλά και η υπερβολική περιποίηση του σώματός τους.

Τα άλογα, αν στερηθούν την άσκηση και την ενεργητική ζωή για την οποία είναι προορισμένα, γίνονται αυτοκαταστροφικά από το άγχος και την πλήξη, μασώντας κομμάτια ξύλου και κλοτσώντας τοίχους σε επικίνδυνο βαθμό.

Οι χοίροι παρουσιάζουν ένα σύνδρομο που μοιάζει με την ανθρώπινη ανορεξία και ονομάζεται «Thin sow syndrome», ενώ κάποια ζώα όπως οι ελέφαντες, τα δελφίνια και τα ποντίκια εμφανίζουν έως και αυτοκτονική συμπεριφορά. Οι σκληρές συνθήκες διαβίωσης και εκπαίδευσης οδηγούν υγιή ζώα σε αυτοκτονία, όπως για παράδειγμα έχει σημειωθεί σε περιστατικά με ελέφαντες, οι οποίοι προκαλούν τον πνιγμό τους όταν δεν αντέχουν άλλο τους βασανισμούς τους.

Αν ένα ζώο δεν έχει φωνή να μιλήσει, τότε καλούμαστε εμείς να μιλήσουμε γι’ αυτό.
Ακόμη περισσότερο, οφείλουμε να είμαστε προσεκτικοί και παρατηρητικοί και να αντιμετωπίζουμε τον ρόλο του φροντιστή ενός κατοικιδίου με υπευθυνότητα.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ

Αυτά τα Χριστούγεννα να κάνουν τη χουμανοσύνη καλύτερη

Αυτά τα Χριστούγεννα, που είναι λίγο διαφορετικά από όλα τα άλλα Χριστούγεννα της σύγχρονης χουμανοσύνης, εγώ είμαι απίστευτα χαρούμενος. Πρώτον, απόψε το βράδυ δεν θα...

Δέκα tips που θα βοηθήσουν μια τυφλή γάτα να ζήσει αρμονικά μαζι σας

Της ΑΜΑΝΤΑΣ ΠΑΤΣΟΠΟΥΛΟΥ Πάρα πολλά κατοικίδια διαχειρίζονται το πρόβλημα της μειωμένης όρασης αλλά ειδικά οι γάτες, τα καταφέρνουν μια χαρά, ακόμη και αν έχουν χάσει...

Έγκυος σκυλίτσα έπεσε σε κανάλι και την έσωσε ένα νεαρό αγόρι

Ένα αγόρι έσωσε μια σκυλίτσα που παγιδεύτηκε στη μέση του κολπίσκου στο Caloocan. Σύμφωνα με τον χρήστη Nini Ragos, ο φτωχός σκύλος έτρεμε και έμοιαζε...

Δωρεάν μικροτσίπ στα κατοικίδια δημοτών

Ένα πρόγραμμα που έχει στόχο να συμβάλει στον μέγιστο δυνατό βαθμό στην εξασφάλιση της ευζωίας για όλους τους τετράποδους φίλους μας, ξεκινά ο δήμος Αθηναίων. Πρόκειται...

Αλόννησος: Νέες σύγχρονες ταΐστρες-ποτίστρες για τα αδέσποτα ζώα

Η Αλόννησος από το 2017 εφαρμόζει το πρόγραμμα προστασίας αδέσποτων ζώων συντροφιάς, στοχεύοντας αφενός στην καταγραφή του αριθμού τους, και αφετέρου στη βιωσιμότητα τους,...